Türkiye’de hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla geliştirilen TÜBİTAK destekli projeyle, sığırların sağlık durumunu anlık izleyebilecek yerli “rumen sensör bolusu” üretilecek. Dört üniversitenin ortak çalışmasıyla geliştirilen proje sayesinde hayvanların sağlık verileri tablet ve bilgisayar üzerinden takip edilebilecek.
TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında desteklenen “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” Projesi, Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda yürütülüyor.
Projede Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) de yer alıyor.
Amaç dışa bağımlılığı azaltmak
Projeyle, halen büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesi hedefleniyor. Sensör kapsülleri sayesinde sığırların mide sıcaklığı ve pH değerleri sürekli takip edilerek sağlık durumları anlık olarak analiz edilebilecek.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin hayvancılık sektörüne önemli katkılar sunacağını belirtti.
Ertay, geliştirilecek sistem sayesinde süt ve et verimliliğinin artırılmasının amaçlandığını ifade ederek, sensörlerin hayvanların rumen adı verilen mide bölümüne yerleştirileceğini söyledi.
Hayvanın sağlık durumu anlık izlenecek
Sensör kapsülü sayesinde hayvanların midesindeki sıcaklık ve pH verilerinin sürekli dışarıya aktarılacağını belirten Ertay, bu verilerin bilgisayar ve tabletler üzerinden takip edilebileceğini kaydetti.
Toplanan verilerle hayvanın sağlık durumu, doğum süreci, kızgınlık dönemi ve olası hastalık riskleri önceden tespit edilebilecek.
Ertay, “Hayvanın süt verimi nasıl olacak, doğumu yaklaşıyor mu, hastalık belirtisi var mı gibi birçok veriyi önceden analiz edebileceğiz.” dedi.
Buzağı ölümlerinin azaltılması hedefleniyor
Türkiye’de buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu ifade eden Ertay, rumen sensör bolusunun aktif kullanıldığı ülkelerde bu oranın yüzde 2-3 seviyelerine kadar düştüğünü belirtti.
Uzmanlara göre sistemin yaygınlaşmasıyla hem hayvan sağlığı daha etkin korunabilecek hem de üreticilerin ekonomik kayıpları azaltılabilecek.
Sensör kapsülü 5 yıl kullanılabilecek
Polimer malzemeden üretilecek sensör kapsülünün hayvanın midesine zarar vermeden uzun süre kullanılabileceği belirtildi.
Ertay, kapsülün yaklaşık 5 yıl boyunca hayvanın midesinde kalabileceğini ifade ederek şu bilgileri verdi:
“Çiftçiler ya da veterinerler, tablet üzerinden hayvanın tüm verilerini inceleyebilecek. Böylece hastalık riski, doğum süreci veya kızgınlık dönemi erkenden tespit edilebilecek.”
Test süreci başlayacak
18 ay sürmesi planlanan proje kapsamında geliştirilecek rumen sensör bolusları, üretim aşamasının ardından 10 hayvan üzerinde test edilecek.
Araştırmacılar, projenin başarıyla tamamlanması halinde Türkiye’de sürdürülebilir tarım ve hayvancılık uygulamalarına önemli katkı sağlayacağını değerlendiriyor.
Ayrıca projenin, Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı’nda yer alan hayvancılıkta verimlilik ve sığır sayısının artırılması hedeflerine de destek sunması bekleniyor.