Bitlis’te yeni keşfedilen bitki türüne “Porçanı” adı verildi
Bitlis’te keşfedilen Campanula porensis türü, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğine yeni bir değer olarak eklendi.
Türkiye’nin zengin biyolojik çeşitliliğine yeni bir bitki türü daha eklendi. Ege Üniversitesi ile Bitlis Eren Üniversitesi araştırmacılarının ortak çalışmaları sonucunda, Bitlis’in Tatvan ilçesindeki İncekaya (Por) Kalderası’nda daha önce bilim dünyası tarafından tanımlanmamış yeni bir çan çiçeği türü keşfedildi.
Bilimsel adı Campanula porensis olarak belirlenen yeni tür için Türkçe isim olarak “Porçanı” önerildi. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, keşfe katkı sağlayan Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve araştırma ekibini tebrik ederek başarılarının devamını diledi.
Yeni tür, Bitlis Eren Üniversitesi araştırmacıları Doç. Dr. İbrahim Demir ve Muhammed H. Ölekli tarafından yürütülen Bilimsel Araştırma Projesi kapsamındaki arazi çalışmaları sırasında fark edildi. Ardından Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım tarafından gerçekleştirilen detaylı morfolojik ve taksonomik incelemeler sonucunda söz konusu popülasyonun bilim dünyası için yeni bir tür olduğu tespit edildi.
Kuraklık ve iklim değişikliği risk oluşturuyor
Yeni tür hakkında bilgi veren Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Porçanı’nın İncekaya Kalderası içerisinde çökmeler sonucu oluşan mağara girişlerinde ve dik volkanik kaya duvarlarında yaşamını sürdürdüğünü belirtti.
Türün yıl boyunca nemini koruyan, güneş ışığının sınırlı ulaştığı gölgeli kaya yüzeylerinde geliştiğini ifade eden Yıldırım, bu özel habitatın birçok kaya bitkisi için doğal bir sığınak niteliğinde olduğunu söyledi.
Arazi çalışmalarında yaklaşık 400 ila 500 ergin bireyin tespit edildiğini kaydeden Yıldırım, türün yayılış alanının oldukça sınırlı olması nedeniyle Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre “Hassas” (VU) kategorisinde değerlendirildiğini belirtti.
Yıldırım, şu an için doğrudan bir tehdit gözlenmediğini ancak türün nemli ve gölgeli mikrohabitatlara bağımlı olması nedeniyle iklim değişikliği ve kuraklaşmanın gelecekte önemli riskler oluşturabileceğini ifade etti.
Türkiye çan çiçeği çeşitliliğinde öne çıkıyor
Campanula (çan çiçeği) cinsinin dünya genelinde yaklaşık 450 türle temsil edildiğini belirten Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Türkiye’nin bu cinsin en önemli çeşitlilik merkezlerinden biri olduğunu söyledi.
Türkiye’de 140’tan fazla Campanula taksonunun bulunduğunu aktaran Yıldırım, bunların yaklaşık yarısının endemik olduğunu vurguladı.
Porçanı’nın keşfinin, Anadolu’nun özellikle dağlık ve ulaşılması güç bölgelerinde hâlâ keşfedilmeyi bekleyen türlerin bulunduğunu göstermesi açısından önemli olduğuna dikkat çeken Yıldırım, İncekaya Kalderası’nın yalnızca jeolojik değil aynı zamanda biyolojik çeşitlilik açısından da korunması gereken önemli doğal alanlardan biri olduğunu ifade etti.
Yeni türün tip örneğinin Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde, eş örneklerinin ise Ege Üniversitesi ile Bitlis Eren Üniversitesi Herbaryumu’nda muhafaza edildiği bildirildi.
