ABD/İsrail-İran/Lübnan savaşı ve barış müzakerelerinde son gelişmeler

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında üzerinde uzlaşı sağlanan anlaşmanın yarın imzalanmasının planlandığını duyurdu.

Trump, eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde yapılan nükleer anlaşmayı eleştirerek, o anlaşmanın İran'ın nükleer silaha giden yolunu açtığını öne sürdü. Mevcut anlaşmanın ise nükleer silahların önüne geçen güçlü bir güvence niteliğinde olduğunu savundu.

İran'ın artık nükleer silah sahibi olmak istemediğini ileri süren Trump, "Anlaşmanın yarın imzalanması planlanıyor ve imzalandıktan hemen sonra Hürmüz Boğazı herkes için açık olacak." ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasındaki ilişkilerin önceki dönemlere göre daha olumlu bir noktada olduğunu savunan Trump, İran'a ait dondurulmuş fonlarla ilgili herhangi bir para transferi veya el değiştirme sürecinin yaşanmayacağını belirtti.

Trump ayrıca, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun uygun koşullar oluştuğunda İran'da veya ABD'de imha edileceğini öne sürdü.

ABD Başkanı, "İran ve tüm Orta Doğu ile uzun yıllar birlikte çalışmayı dört gözle bekliyoruz." değerlendirmesinde bulunurken, sürecin hızlı ve sorunsuz ilerlemesini umduğunu ifade etti.

Trump açıklamasının sonunda, diplomatik sürecin başarısız olması halinde başka seçeneklerin de bulunduğunu belirterek, "Eğer ilerlemezse, umarım bir daha asla kullanılmayacak nihai bir alternatifimiz var." ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı'nın statüsü ve ABD ile yürütülen müzakerelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Bekayi, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası hukuka göre İran ve Umman'ın karasuları sınırında bulunduğunu belirterek, boğaz üzerindeki egemenlik haklarının iki ülkeye ait olduğunu söyledi.

İranlı sözcü, "Hürmüz Boğazı'nda sunulan hizmetlerin bedelini almalıyız." ifadelerini kullanarak, boğazın güvenliği ve işletilmesine yönelik faaliyetlerin karşılıksız bırakılmaması gerektiğini savundu.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik tehdit ve saldırılarında Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut durumdan faydalandığını öne süren Bekayi, bunun İran'a boğazla ilgili tedbir alma hakkı verdiğini ifade etti. Bekayi ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın güvenli hale getirilmesinin uluslararası toplum açısından da olumlu sonuçlar doğuracağını belirtti.

ABD ile sürdürülen müzakerelere de değinen Bekayi, "ABD'lilerin neyi kabul edip etmeyeceği bizi ilgilendirmiyor. ABD birçok şeyi kabul etmiyor. Kendi işimizi kendimiz halletmeliyiz." değerlendirmesinde bulundu.

Geçmişte iki kez müzakere süreci devam ederken saldırıya uğradıklarını hatırlatan Bekayi, bu nedenle mevcut görüşmeleri ihtiyatlı bir yaklaşımla takip ettiklerini kaydetti.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in ülkeye yönelik saldırılarında can kaybı ve yaralı sayısına ilişkin güncel verileri paylaştı.

Bakanlığın açıklamasına göre, 2 Mart'tan bu yana devam eden İsrail saldırılarında yaşamını yitirenlerin sayısı son 24 saatte 45 kişi artarak 3 bin 756'ya yükseldi.

Aynı dönemde yaralananların sayısının ise 11 bin 632'ye ulaştığı bildirildi.

Lübnanlı yetkililer, saldırılar nedeniyle sivil kayıpların artmaya devam ettiğini belirtirken, ülkenin farklı bölgelerinde arama-kurtarma ve sağlık çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.

İsrail ile Lübnan arasında devam eden çatışmalar, bölgede insani krizin derinleşmesine yol açarken, uluslararası toplumdan ateşkes ve diplomatik çözüm çağrıları da sürüyor.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı telefon görüşmesinde ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerdeki son durumu değerlendirdi.

Katar Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, görüşmede bölgedeki son gelişmeler ve gerilimin azaltılmasını amaçlayan Pakistan arabuluculuğundaki diplomatik girişimler ele alındı.

Al Sani, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde kaydedilen ilerlemeden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, barış anlaşmasının nihai metnine ulaşıldığının açıklanmasını olumlu karşıladığını belirtti.

Katar Başbakanı, ABD ve İran'ın söz konusu anlaşmayı kısa süre içinde imzalamasını temenni ettiğini ifade etti.

Görüşmede ayrıca Al Sani, Katar'ın krizin diplomatik yollarla sona erdirilmesini hedefleyen Pakistan arabuluculuğuna tam destek verdiğini vurguladı. Kalıcı ve kapsamlı bir barış anlaşmasına ulaşılması için tüm tarafların bu çabalara yapıcı yaklaşmasının önemine dikkat çekti.

Telefon görüşmesi, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde anlaşmaya varılabileceğine yönelik beklentilerin arttığı bir dönemde gerçekleşti. Taraflardan gelecek resmi açıklamalar yakından izleniyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelere ilişkin yaptığı açıklamada, ABD ile üzerinde çalışılan mutabakatın imzalanmasının önümüzdeki günlerde gerçekleşebileceğini belirtti.

Bekayi, devam eden İslamabad görüşmelerinin temel amacının savaşı sona erdirmek olduğunu ifade ederek, mevcut aşamada nükleer konuların müzakere edilmemesi yönünde karar alındığını söyledi.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in, ABD ile İran arasında yürütülen görüşmeler kapsamında mutabakatın 24 saat içinde sonuçlanabileceği yönündeki açıklamasına da değinen Bekayi, sürecin kesin takvimi konusunda temkinli konuştu.

İranlı sözcü, "Mutabakatın kesin imzalanma zamanı konusunda beklememiz lazım. Yarın olmasa da, önümüzdeki günlerde bunun gerçekleşme ihtimali göz ardı edilemez." ifadelerini kullandı.

Bekayi ayrıca, ABD tarafının müzakerelerle ilgili kamuoyuna açık değerlendirmeler yapmaktan kaçındığını belirterek, bu nedenle sürece ilişkin beklentilerin dikkatli şekilde yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

Açıklama, Pakistan'ın arabuluculuğunda sürdürülen diplomatik temaslarda ilerleme sağlandığı yönündeki değerlendirmelerin ardından geldi. Taraflardan gelecek resmi açıklamalar yakından takip ediliyor.

Lübnan ordusu, İsrail'e ait insansız hava aracının (İHA) Nebatiye bölgesinde bir askeri hedef aldığını ve saldırı sonucu bir askerin ağır yaralandığını duyurdu.

Ordudan yapılan yazılı açıklamaya göre, İsrail'e ait bir İHA ilk olarak Nebatiye'deki Necde Hastanesi yakınlarında hareket halindeki bir askeri hedef aldı. Ancak bu saldırıda askerin yara almadığı belirtildi.

Açıklamada, aynı askerin kısa süre sonra Nebatiye ile Kefer Rumman arasındaki yol üzerinde yeniden hedef alındığı ifade edildi. İkinci saldırıda askerin ağır yaralandığı ve tedavi altına alındığı kaydedildi.

Lübnan ordusu, saldırının ardından olayla ilgili gerekli incelemelerin sürdüğünü bildirirken, yaralanan askerin sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Söz konusu saldırı, İsrail ile Lübnan arasında son dönemde artan askeri gerilimin yaşandığı bir dönemde meydana geldi. Bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirterek tarafların bir barış anlaşmasına hiç olmadığı kadar yakın olduğunu söyledi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Şerif, "(ABD-İran) Barış anlaşmasına hiç olmadığı kadar yakınız. Anlaşmanın 24 saat içinde nihayete erdirilmesini bekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Pakistan'ın, olası anlaşmanın elektronik ortamda imzalanmasına yönelik hazırlıklarını sürdürdüğünü belirten Şerif, gelecek hafta teknik düzeyde görüşmeler gerçekleştirileceğini kaydetti.

Müzakereler süresince gösterdikleri kararlılık nedeniyle ABD ve İran'a teşekkür eden Şerif, bölge ülkelerinin sağladığı desteğin de sürece katkı sunduğunu ifade etti.

Şerif açıklamasında, "Bölgedeki kardeşlerimize de destekleri için en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Bu tarihi anlaşmanın, kalıcı barış için sağlam bir temel oluşturacağına inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Pakistan Başbakanı'nın açıklamaları, ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların geleceğine ilişkin iyimser beklentileri güçlendirdi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş düzenlemelerine ilişkin hazırlanan yeni yönetim planına dair açıklamalarda bulundu.

İran Genç Gazeteciler Cemiyeti Haber Ajansı'na konuşan Azizi, İran Meclisi'nde hazırlanan ve Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş düzenlemelerini kapsayan yasa tasarısının eksiksiz şekilde hazırlandığını ifade etti.

Azizi, "(Basra) Fars Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanması ve geliştirilmesine ilişkin hazırlanan plan, petrolün millileştirilmesi gibi kalıcı bir girişimdir." değerlendirmesinde bulundu.

İranlı yetkili ayrıca, ülkesinin karşı karşıya kaldığı tehditlere milli çıkarlar doğrultusunda yanıt verdiğini belirterek, bölgede akılcı ve dengeli politikalar izlediklerini savundu.

Dünyanın en önemli enerji nakil güzergâhlarından biri olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı'na ilişkin açıklama, bölgede artan gerilim ve deniz güvenliğine yönelik tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.

İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarında Reyhan beldesi muhtarı Ali Bedi hayatını kaybetti.

Lübnan resmi haber ajansı NNA'nın aktardığına göre, İsrail'in saldırıları ülkenin güneyindeki Cizzin, Sur ve Nebatiye bölgelerinde yoğunlaştı. İsrail'e ait insansız hava araçları (İHA) ve savaş uçakları, Cizzin ilçesine bağlı Reyhan, Kefer Hune, Secid, Serire ve Katrani bölgelerini hedef aldı.

Reyhan beldesine düzenlenen saldırılarda belde muhtarı Ali Bedi yaşamını yitirirken, aynı bölgede elektrik şirketinde çalışan bir kişi evinin yakınındaki tarım arazisini suladığı sırada İHA saldırısında yaralandı.

İsrail savaş uçaklarının Reyhan'a iki, Secid'e bir hava saldırısı düzenlediği, Kefer Hune çevresindeki ordu kontrol noktası yakınlarının ise üç kez hedef alındığı bildirildi.

Öte yandan Serire'nin Dahr el-Harf bölgesi ile Katrani çevresi topçu atışlarıyla vuruldu. Sur kentinde de Sarifa beldesi çevresi ile Kalavay yakınlarındaki Tuvayri Mahallesi'nin İsrail topçu birliklerinin hedefi olduğu aktarıldı. Mecdel Zun beldesinin de saldırılardan etkilendiği belirtildi.

Nebatiye vilayetinde ise İsrail'e ait bir İHA'nın Kasibe beldesine saldırı düzenlediği kaydedildi.

İsrail ile Hizbullah arasında yürürlükte bulunan ateşkese rağmen sınır hattındaki gerilim ve karşılıklı saldırılar sürüyor.

İsrail medyası, Lübnan'dan ülkenin kuzeyindeki yerleşim bölgelerine yönelik roket ve insansız hava aracı (İHA) saldırısı gerçekleştirildiğini duyurdu.

Kanal 12 televizyonunun haberine göre, Lübnan'dan İsrail'in kuzeyine doğru 3 roket fırlatıldı. Saldırının ardından bölgede hava saldırısı sirenleri devreye girerken, güvenlik birimleri alarma geçti.

Haberde ayrıca, Lübnan tarafından gönderilen bir İHA'nın İsrail ordusu tarafından düşürüldüğü belirtildi.

Roketlerin isabet ettiği noktalara ve olası can kaybı ya da hasara ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Söz konusu gelişme, İsrail-Lübnan sınır hattında son saatlerde artan karşılıklı saldırı ve tehditlerin ardından yaşandı. Bölgedeki güvenlik gerilimi sürerken taraflardan gelecek yeni açıklamalar bekleniyor.

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde bulunan çok sayıda yerleşim yeri için yeni bir saldırı tehdidinde bulunarak bölge halkına tahliye çağrısı yaptı.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hizbullah'ın ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek Lübnan'ın güneyindeki 20 beldenin sakinlerinden evlerini terk etmelerini istedi.

Adraee, Deyr Zehrani, Nümeyriyye, Şarkiyye, Düveyr, Haruf, Habbuş, Kefer Coz, Zıbdin, Aşağı Nebatiye, Yukarı Nebatiye, Kefer Rumman, Mahmudiyye, Secid, Reyhan, Armata, Kefer Hune, Mıleyh, Lüveyze, Cercu ve Arabsalim beldelerinin hedef alınacağını ileri sürdü.

İsrail Ordu Sözcüsü, söz konusu bölgelerde yaşayan sivillere Zehrani Nehri'nin kuzeyine geçmeleri çağrısında bulundu.

Lübnan'ın güneyinde yer alan Zehrani Nehri, Sayda kentinin güneyinde bulunurken, başkent Beyrut'a yaklaşık 50 kilometre mesafede yer alıyor.

İsrail'in açıklaması, Lübnan'ın güneyinde son günlerde artan askeri hareketlilik ve karşılıklı gerilimlerin ardından geldi. Bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.

İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyine düzenlediği saldırılarda 1 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Lübnan resmi haber ajansı NNA'nın aktardığına göre, İsrail'e ait bir insansız hava aracı (İHA), Sur kentine bağlı Maraka beldesindeki mezarlığı hedef aldı. Saldırıda 1 kişi yaşamını yitirdi.

Bölgede saldırının ardından incelemeler sürerken, hayatını kaybeden kişinin kimliğine ilişkin henüz detay paylaşılmadı.

Öte yandan İsrail ordusunun sabaha karşı işgal altında tuttuğu Bint Cubeyl ilçesinde operasyon gerçekleştirdiği belirtildi. Haberde, İsrail güçlerinin bazı evler ile resmi kurumlara ait binaları patlayıcılarla yıktığı ifade edildi.

İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları, taraflar arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren ve 17 Mayıs itibarıyla 45 gün süreyle uzatılan ateşkese rağmen devam ediyor. Bölgedeki güvenlik gerilimi sürerken, sınır hattında karşılıklı saldırı ve operasyon haberleri gelmeye devam ediyor.

CNN'in konuya yakın iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, ABD ordusu İran'daki zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ele geçirilmesine yönelik olası bir kara harekatı planını değerlendirdi.

Haberde, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine'in, Florida'da bulunan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) karargahında gerçekleştirilen toplantıya katılarak İran'a kara kuvvetleri gönderilmesini öngören planlar hakkında bilgi aldığı belirtildi.

Kaynaklar, toplantının acil şekilde düzenlendiğini ve Caine'in bu nedenle 19 Mayıs'ta Brüksel'de gerçekleştirilen NATO toplantısından ayrılarak ABD'ye döndüğünü ifade etti. Haberde, görüşmelerin üst düzeyde yürütülmesinin planın ciddi şekilde değerlendirildiğine işaret ettiği kaydedildi.

CNN'e konuşan kaynaklara göre Caine, daha sonra söz konusu operasyon seçeneği hakkında ABD Başkanı Donald Trump'a brifing verdi.

Haberde, İran'ın sert misilleme yapabileceği, çatışmaların daha da uzayabileceği ve küresel ekonomi üzerinde yeni riskler oluşturabileceği yönündeki değerlendirmelerin ardından Trump'ın kara harekatı seçeneğini durdurma kararı aldığı öne sürüldü.

Söz konusu iddialara ilişkin ABD yönetiminden resmi bir açıklama yapılmadı. CNN'in haberi, ismi açıklanmayan iki kaynağın aktardığı bilgilere dayandırıldı.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), uluslararası medyada yer alan İran'a fon aktarıldığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

BAE Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, özellikle İran'a 3 milyar dolar tutarında fon transferi gerçekleştirildiği yönündeki haberlerin kesin olarak reddedildiği belirtildi.

Açıklamada, söz konusu iddiaların tamamen asılsız olduğu vurgulanarak, BAE aracılığıyla dondurulmuş hiçbir İran fonunun serbest bırakılmadığı, aktarılmadığı veya bu yönde herhangi bir kolaylık sağlanmadığı ifade edildi.

Dışişleri Bakanlığı, medya kuruluşlarına doğrulanmamış bilgiler ve temelsiz iddiaların yayılmaması konusunda çağrıda bulunarak, haberlerde resmi kaynakların esas alınması gerektiğini kaydetti.

Bazı uluslararası medya kuruluşlarında, BAE'nin İran'a toplam 10 milyar dolarlık fon aktarımını kabul ettiği ve bunun 3 milyar dolarlık bölümünün transfer edildiği yönünde iddialar yer almıştı. BAE yönetimi ise bu haberlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı.

İsrail ordusu, Hizbullah tarafından ülkenin kuzeyindeki bir askeri bölgeye insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Ordudan yapılan açıklamada, saldırı nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki Celile bölgesinde sirenlerin çaldığı belirtildi. Açıklamada, İHA'yı etkisiz hale getirmeye yönelik girişimler sırasında Batı Celile'de bulunan birçok yerleşim yerinde de alarm sistemlerinin devreye girdiği kaydedildi.

İsrail ordusu, saldırıda herhangi bir yaralanma yaşanmadığını bildirdi.

Bölgede güvenlik güçlerinin olayla ilgili incelemelerini sürdürdüğü belirtilirken, gelişme İsrail-Lübnan sınır hattında devam eden gerilimin son örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Haberde, Hürmüzgan eyaletinde ismi açıklanmayan bir yetkilinin, patlama sesinin, Devrim Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı'nda geçiş ihlali yapan gemilere karşı yaptığı uyarı atışlarından kaynaklandığını söylediği bilgisi yer aldı.