AB’nin yeni göç ve iltica kuralları yürürlüğe girdi

Avrupa Birliği’nin (AB) uzun yıllardır üzerinde çalıştığı Göç ve İltica Paktı, bugün itibarıyla tüm üye ülkelerde uygulanmaya başladı. AB Komisyonu, yeni düzenlemenin Avrupa’nın göç yönetiminde daha etkili, adil ve koordineli bir sistem oluşturmayı hedeflediğini açıkladı.

AB Komisyonu Başsözcüsü Marcus Lammert, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, paktın kabul edilmesinden iki yıl sonra tüm hükümlerinin yürürlüğe girdiğini belirterek bunun Avrupa Birliği açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

Lammert, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, “Göç, Avrupa’nın ortak bir sorunudur ve etkili, adil ve kararlı bir Avrupa çözümü gerektirir.” değerlendirmesini hatırlatarak, yeni sistemin daha güvenli dış sınırlar, üye ülkeler arasında daha güçlü dayanışma ve iltica ile geri dönüş süreçlerinde daha etkin uygulamalar sağlayacağını söyledi.

Avrupa’nın göç politikasında yeni dönem

Göç ve İltica Paktı, Avrupa Birliği’nin bugüne kadar oluşturduğu en kapsamlı göç ve iltica çerçevesi olarak öne çıkıyor. Yeni düzenleme, dış sınırların korunmasının güçlendirilmesini, iltica başvurularının daha hızlı sonuçlandırılmasını ve düzensiz göçle mücadelede ortak hareket edilmesini amaçlıyor.

Pakt kapsamında, Avrupa Birliği’ne ulaşan sığınmacıların kayıt altına alınması, başvuruların daha hızlı değerlendirilmesi ve geri gönderme süreçlerinin etkinleştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca üye ülkeler arasında sorumluluk paylaşımını artıracak yeni dayanışma mekanizmaları da devreye giriyor.

AB yetkilileri, yeni sistem sayesinde göç baskısının belirli ülkeler üzerinde yoğunlaşmasının önüne geçilmesini ve göç yönetiminin daha dengeli hale getirilmesini amaçlıyor.

2015 göç krizinin ardından hazırlıklar başladı

Göç ve İltica Paktı’nın temelleri, Avrupa’nın 2015 yılında karşı karşıya kaldığı ve bir milyondan fazla kişinin Avrupa kıtasına ulaşmasıyla sonuçlanan göç krizinin ardından atıldı.

Söz konusu süreçte, sığınmacıların hangi ülke tarafından kabul edileceği, dış sınırların korunması ve iltica başvurularının hangi ülkede değerlendirileceği gibi konularda üye ülkeler arasında ciddi görüş ayrılıkları yaşanmıştı.

AB Komisyonu tarafından 2020 yılında hazırlanan pakt taslağı, özellikle zorunlu dayanışma mekanizması ve yeniden yerleştirme uygulamaları nedeniyle uzun müzakerelere konu oldu. Üye ülkeler arasında yaşanan anlaşmazlıkların ardından düzenleme ancak Mayıs 2024’te kabul edilebildi.

Dayanışma mekanizması tartışmaları sürüyor

Paktın en fazla tartışma yaratan bölümlerinden biri, sığınmacıların üye ülkeler arasında paylaşılmasını öngören zorunlu dayanışma mekanizması oldu.

Macaristan başta olmak üzere bazı ülkeler, uygulamanın ulusal göç politikaları üzerindeki kontrolü azaltabileceğini savunarak düzenlemeye karşı çıktı. Bu ülkeler ayrıca sistemin ek mali yükler oluşturabileceğini ve düzensiz göçü teşvik edebileceğini ileri sürüyor.

Basın toplantısında Macaristan’ın yeni kurallara yönelik tutumu da gündeme geldi. Marcus Lammert, Macar makamlarıyla göç başta olmak üzere çeşitli konularda yakın iş birliği içinde olduklarını belirterek, yeni hükümetle temasların sürdüğünü söyledi.

Lammert, Macaristan’ın pakt kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde AB fonlarının kesilip kesilmeyeceğine ilişkin soruya ise doğrudan yanıt vermedi.

Üye ülkeler için yeni yükümlülükler başlayacak

Yeni kuralların yürürlüğe girmesiyle birlikte AB üyesi ülkeler, göç ve iltica süreçlerinde ortak standartlara uyum sağlamakla yükümlü olacak. Avrupa Komisyonu, uygulamanın yakından takip edileceğini ve gerekli durumlarda üye ülkelere teknik destek sağlanacağını bildirdi.

AB yönetimi, Göç ve İltica Paktı’nın Avrupa’nın uzun vadeli göç yönetimi stratejisinin temel unsurlarından biri olacağını belirtirken, yeni sistemin uygulanma sürecinin önümüzdeki dönemde yakından izleneceği ifade ediliyor.